برچسب: محمدرضا شجریان

استاد موسیقی ایران دلیل حضور نداشتنش در مراسم خاکسپاری محمدرضا شجریان در توس را توضیح داد.

کیهان کلهر درباره دلیل حضور نداشتنش در مراسم خاکسپاری محمدرضا شجریان در توس گفت: دوست نداشتم تا وقتی زنده‌ام و اختیارم تحت اراده من است اینطرف حصار آهنین روی صندلی نشسته باشم و مردم آنطرف حصار چشمشان به ما نشسته‌ها باشد.

 

پیکر استاد محمدرضا شجریان روز گذشته در خانه ابدی خود آرام گرفت.

 

تصویری که با عنوان “وداع کادر درمانی با محمدرضا شجریان” در فضای مجازی و همچنین توسط هنرمندان به اشتراک گذاشته می‌شود متعلق به ایران نیست.

چند روزی است تصویری با عنوان وداع کادر درمانی بیمارستان با محمدرضا شجریان توسط رسانه‎های مجازی و برخی هنرمندان در شبکه‎های اجتماعی مختلف به اشتراک گذاشته می‌شود، این در حالی است که اخبار منتشر شده در سایت‌های خبری در خصوص این تصویر، مربوط به پزشک خانم اسپانیایی به نام چاکو، رئیس بخش مراقبت ویژه بیمارستان ” Perrando” بوده که جان افراد زیادی را نجات داده و براثر ابتلا به کرونا پس از بستری شدن در بیمارستان جان باخته است. در جریان فوت استاد شجریان چنین اتفاقی در بیمارستان جم تهران رخ نداده است.

حزب کارگزاران سازندگی ایران با صدور بیانیه‌ای به مناسبت درگذشت استاد محمدرضا شجریان تصریح کرد که استاد شجریان، صدای تاریخ و فرهنگ و ادب و جامعه ایران شد.

متن این پیام تسلیت به شرح زیر است:

به نام خدا

درگذشت استاد محمدرضا شجریان اسطوره هنر و موسیقی ملی ایران جامعه ایران را سیاهپوش و سوگوار ساخت.

شجریان، برخلاف آن چه این روزها می‌گویند، فقط یک آوازخوان نبود و برخلاف آن چه گروهی دیگر می‌گویند، یک مبارز سیاسی نبود. شجریان فراتر از خوانندگی و سیاستمداری، هنرمندی ملی بود که در اوج ابتذال در موسیقی دهه‌های چهل و پنجاه پرچمدار احیای موسیقی ملی ایران شد و با وقوع انقلاب اسلامی ایران به موج خروشان ملت علیه سلطنت پیوست.

هنرمندی که از مکتب پدری متدین و قاری قرآن برخاست، سرودهای میهنی خواند و برکنار از چپ‌روی‌های روزگار، از دل سنت موسیقی ایرانی گوشه‌های آوازی بسیاری را احیا و اصلاح کرد. شجریان سنت‌گرا نبود اما سنت‌ستیز هم نبود، او از دل سنت هنر ایران، تجدد و تحولی را بنیان گذاشت که می‌توان آن را موسیقی ملی ایران خواند.

در دهه شصت این نوای جادویی «شجریان‌»ها بود که در کنار اجتهادات فقهی نوین، آوای هنر اصیل ایرانی را تا خانه‌های متدین‌ترین ایرانیان برد. بسیاری از متدینین با صدای ربنای شجریان با موسیقی آشتی کردند.

از سوی دیگر، بدون شک استقلال شخصیتی و سیاسی شجریان در دوری گزیدن از احزاب و جناح های سیاسی به او حریت و شخصیتی ملی و فراتر از این جناح و آن جناح می‌داد. شجریان هرگز در کنار هیچ جناح سیاسی قرار نگرفت اما تا آخر عمر خود را “خاک پای ملت ایران” می‌دانست.

او به عنوان هنرمندی اصیل فقط آوازخوان نبود، در انتخاب اشعار و ارائه آثار ذوق ادبی را با شرایط زمانه  و احوال جامعه را در هم می‌آمیخت و چنین بود که “صدای ایران” شد: صدای تاریخ و فرهنگ و ادب و جامعه ایران.

شجریان فرهنگ اسلامی و فرهنگ ایرانی را در عرض هم قرار نمی‌داد، در طول هم می‌دید؛ همچنان که موسیقی ملی ایران ریشه در تلاوت قرآن و سنت روضه‌خوانی و دیگر هنرهای آئینی دارد و شجریان نیز از همین جا آغاز کرد و دین و هنر، عرفان و موسیقی را در یک بستر قرار داد. خلق شاهکاری همچون “ربنا” نماد این آمیزش مبارک بود.

شجریان نماد هنرمندی در بستر فرهنگ ایرانی- اسلامی است. آن زمان که برخی روشنفکران به موسیقی ایرانی توهین می‌کردند و حرمت بزرگان ادب فارسی، چون حکیم ابوالقاسم فردوسی را با تفاسیر مادی از فردوسی و حافظ هتک می‌کردند، شجریان از زبان و ادب و هنر فارسی به عنوان میراث ملی ایران دفاعی جانانه می‌کرد.

او صدای حافظ و سعدی را از فراز اعصار با صدای خوش و نفس گرم به گوش جوانان و نوجوانان رساند و به تبعیت از ایشان البته در عالم سیاست هم رند و درویش بود؛ نه وارد حاکمیت شد و نه سودای اپوزیسیون شدن داشت.

همین رندی مانع از مصادره شجریان به سود هیچ جناح و جریان سیاسی می‌شود. دفاع او از آزادی و آزادی‌خواهی مطلق و عاری از جانبداری حزبی و شخصی بود. شجریان از معدود هنرمندان معاصر ایران بود که از ظاهر هنر عبور کرد و به باطن هنر که دفاع از آزادی و اخلاق و انسان بود رسید.

وصیت او برای بازگشت به خراسان و خاکسپاری در سایه حکیم توس پیامی بزرگ برای کسانی است که هزاران هزار کیلومتر دور از وطن، “ترانه وطن -وطن” می‌خوانند! شجریان همه عمر در ایران ماند و برای ایران خواند. از این خاک بود و در این خاک ماند و در این خاک شد. صدای شجریان هرگز فراموش نمی‌شود که این فقط صداست که می‌ماند.
کارگزاران سازندگی ایران با تسلیت این سوگ ملی به همه هنرمندان و شاگردان و خانواده استاد شجریان به خصوص هنرمند جوان و گرامی استاد همایون شجریان آرزو می‌کند این راه؛ هنر اصیل ایران زمین هرگز بی‌رهرو نماند. چنان که هزار سال پس از فردوسی خاک توس همچنان هنرپرور است…

 

حساب توئیتری منتسب به آیت‌الله اسدالله بیات زنجانی پیام تسلیت این مرجع تقلید را به مناسبت درگذشت استاد محمدرضا شجریان منتشر کرد.

متن پیام تسلیت آیت‌الله اسدالله بیات زنجانی به مناسبت درگذشت استاد شجریان به شرح ذیل است:

بسم الله الرحمن الرحیم

درگذشت فرهیخته‌ی آزاده و هنرمند خوش الحان جناب آقای محمدرضا ‎شجریان را به اعضای خانواده‌، فرزندان محترم و دوستان و دوستداران ایشان تسلیت عرض می‌کنم.

‏اینجانب نه تنها هیچ کراهتی بر میراث گرانقدر این ‎استاد ذوفنون ندیدم بلکه آن‌ را عاملی برای توجه به مبدأ عالم، جذبه‌ی ملیح و عارفانه به سمت ارزش‌های والای انسانی و اسلامی و رونقی برای زبان و ‎ادب فارسی یافتم.

‏خداوند ایشان را رحمت کند که با مجاهدت هنری خود عملاً نشان داد که احکام ‎آلات ‌مشترکه، موکول به منافع آنهاست و به سهم خود به تدقیق و تنقیح مؤثر در احکام این عرصه کمک زیادی کرد.

اسدالله بیات زنجانی
قم‌المقدسه
نوزدهم مهرماه ۱۳۹۹

 

در روزهای تعطیل آخر هفته خبر درگذشت محمدرضا شجریان اعلام شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد تلگرام، بیشترین کار رسانه‌ای و خبری را در مورد این خبر داشته است.

 

فعال سیاسی اصلاح طلب گفت: ایران بدون شجریان قطعاً چیزی کم خواهد داشت. شجریان نه صرفاً یک موسیقیدان بلکه تجربه زندگی ایرانیان بود که صدای او بازتاب دهنده آن بود.

محمدرضا خاتمی نوشت: «شــــاید تمـــام مــردم ایـــران مانند من اول از هر چیز به واسطه صدای استاد شجریان با ایشان آشنا و شیفته آن هنر ناب و والا شدند. اما جایگاه امروز استاد شجریان در فرآیندی شکل گرفت که ابعاد دیگر وجودی ایشان نیز برای جامعه مکشوف شد. همین الان، به رغم اینکه استاد شجریان سال‌ها بود که در عرصه هنر فعالیتی نداشتند و در بستر بیماری بودند و رحلت ایشان قابل پیش‌بینی بود اما می‌بینیم که این فقدان باز هم برای جامعه باورکردنی نیست. نه به این معنا که گویی جامعه عزیزی را از دست داده، بلکه می پنداریم همه ما خودمان را از دست داده‌ایم، چراکه استاد شجریان هویت ملی ما شده بود. چرا از سویی این ملت شادی و غم، شکست و پیروزی خود را با صدای او تجربه کرده بودند و از سویی دیگر در تمام این میدان‌ها، او را در کنار خویش و نه در موقعیتی جدا از جامعه می‌دیدند.

ایران بدون شجریان قطعاً چیزی کم خواهد داشت؛ چرا که کمتر کسی است که بخشی از زندگی خود را با صدای او تجربه نکرده باشد. شجریان نه صرفاً یک موسیقیدان بلکه تجربه زندگی ایرانیان بود که صدای او بازتاب دهنده آن بود. اما صدا و هنر موسیقی شجریان هم نبود که او را جاودانه کرد بلکه هنر زندگی او چنین اثری بر جای گذاشت و او را در دل ملت ایران جا داد و عزیز کرد. به همین اعتبار بیراه نیست که شجریان را نماد تمدن و فرهنگ ایران دانست. بخش زیادی از نسل‌های جوان ما که نه شناختی از حافظ دارند و نه تجربه زیستی و همدلی با شعر سعدی و مولانا و خیام، با شجریان بود که این بخش از هویت ایرانی را شناختند. همه ما سهم ادبیات فارسی را در تمدن ایرانی می‌دانیم و اینگونه است که آقای شجریان با صدای خودش، ادبیات ایران را پیش روی نسل‌های جدید گذاشت و باعث کشف دوباره آن توسط این بخش از جامعه شد.

اما خیلی مهمتر از اینها باید شجریان را نماد وحدت ایرانی‌ها دانست. هیچ ایرانی نیست که با او بیگانه باشد و احساس غربت با این هنرمند بکند. تقریباً تمام اقوام، مذاهب و حتی گرایش‌های اجتماعی ایران او را به عنوان مظهر فرهنگی ایران زمین، با تمام تنوع رنگین کمانی آن می‌شناختند. تنها از یک مظهر ملی بر می‌آید که در اوج طرد شدگی‌ها و نامهربانی‌ها در کنار مردم خویش بماند و مرام خودش را حفظ کند. او نشان داد که در نهایت ایران برایش مهم‌ترین چیز است و سرانجام در خاک همین وطن چشم از جهان فروبست.

شخصیتی که در ظاهر هنری بود اما در واقع ظرفیت وسیعی داشت که از توانایی تجمیع تمام رنگین‌کمان فرهنگی، قومی و اجتماعی ایران برخوردار بود. کما اینکه در سال‌های اخیر که زندگی ایشان به شدت به دلیل بیماری محدود شده بود، انگار همان نفس او هم برای بسیاری در این سرزمین مایه آرامش و برکت بود. هیچکس شکی ندارد که خاک ایران در خود چنین گوهرهایی را کم پنهان نکرده است.»

 

حکیم ابوالقاسم فردوسی میزبان استاد شجریان است و مهدی اخوان ثالث به استقبالش می‌آید.

طرحی از بزرگمهر حسین پور