خشونت علیه زنان، اصطلاحی تخصصی، که مانند جنایت برپایه بیزاری، برای توصیف کلی کارهای خشونتآمیز علیه زنان به کار میرود.زیر چشمانش حسابی کبود شده بود، دستانش از درد میلرزید، چشمانش سیاهی میرفت، خودش را کشان کشان به تلفن رساند خواست به جایی و یا کسی زنگ بزند تا به دادش برسد، اما نمیدانست به کی و کجا…
زیر مشت و لگدهای شوهرش نایی در تنش نمانده بود، مدتی میشد که حتی نتوانسته پای در خانه پدری اش گذارد چراکه خجالت میکشید با دست و صورتی کبود به دیدار خانواده اش برود. اشک میریخت، آن هم خیلی بی صدا، نمیخواست همسایهها حتی صدای نالهاش بشنوند، به این فکر میکرد چه شد که زندگی اش به این روز افتاد، کجای کار اشتباه کرده بود که باید با این سر و شکل وسط خانهاش زار زار گریه میکرد.
خشونت علیه زنان، اصطلاحی تخصصی، که مانند جنایت برپایه بیزاری، برای توصیف کلی کارهای خشونتآمیز علیه زنان به کار میرود. این شکل از خشونت علیه گروه خاصی از مردم اعمال میشود و جنسیت قربانی، پایه اصلی خشونت است.
خشونت علیه زنان فقط مختص به خشونتهای فیزیکی و جسمی نیست و انواع خشونت علیه زنان وجود دارد. به همین منظور لواف کارشناس مسائل خانواده در گفتوگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان، گفت: اولین نکته که به ذهن میرسد این است که معنای خشونت یعنی چه؟ وقتی حرف از خشونت میزنیم اولین گزینهای که به ذهن ما میآید ضرب و شتم، زد و خورد، تنبیه و آسیب بدنی است. این در حالی است که در خانواده انواع خشونتها مانند؛ خشونت کلامی، رفتاری، روانی و … میتوانیم داشته باشیم.
وی افزود: فرد بدون اینکه حرفی بزند و یا رفتاری داشته باشد به صورتی روانی طرف مقابل را مورد آزار قرار داده و او را رنج میدهد حتی گاهی با عبارتهایی که به زبان میآورد و بدون اینکه دستی بر روی طرف مقابل بلند کند باعث آزار و اذیت میشود. خشونت کلامی در دایره خشونت علیه زنان قرار دارد و در حقیقت در عصر حاضر زنان بیشترین آسیب را از خشونتهای غیر بدنی میبینند.
لواف ادامه داد: آمار ضرب و شتم زنان در جامعه امروزی تا حدودی کاهش پیدا کرده است، اما آیا واقعاً خشونت علیه زنان به معنای واقعی کاهش پیدا کرده است؟ زنان ما کتک نمیخورند، اما مورد ضرب و شتمهای کلامی و روانی قرار میگیرند.
همچنین خشونت نسبت به زنان فقط در کشورهای جهان سومی نیست. بسیاری از جوامعی که ادعای مدرنیته و جهان اول بودن را دارند، زنانشان علیه خشونتی که نسبت به آنها وارد است اعتراض های گسترده ای داشته اند.
وضعیت خشونت علیه زنان در اروپا
مدتی پیش بود که صدها زن مکزیکی در اعتراض به خشونت جنسیتی و نابرابری جنسی در حالیکه آمار مبتلایان به ویروس کرونا در این کشور در حال افزایش است به خیابانهای مکزیکوسیتی آمدند. یا به عنوان مثال در فرانسه، نزدیک به ۵۰ هزار نفر در پاریس در اعتراض به تبعیض و خشونت علیه زنان به خیابان رفتند. سیاستمداران فرانسه از ناکامی در حوزه حفاظت از زنان میگفتند. همچنین در سوئیس هم وضعیت خوبی نیست سال گذشته بنا بر گزارش دفتر کنفدرال آمار سوئیس، زنان در این کشور به طور میانگین ۲۰ درصد کمتر از مردان حقوق میگیرند. در سال ۱۹۹۱ دستمزد زنان در این کشور یک سوم مردان بود. به رسمیت شناختن کارهای خانگی مانند نگهداری از کودک و سالمند، منع خشونت علیه زنان و مشارکت دادن بیشتر آنها در پستهای حکومتی از دیگر خواستههای اعضا جنبش ارغوانی سوئیس است.
خشونت علیه زنان در بسیاری از کشورهای اروپایی به عینه دیده میشود و زنان در این کشورها در معرض انواع خشونت قرار گرفته اند و صدای اعتراضشان حتی به گوش مسولانشان هم نمیرسد.
وضعیت خشونت علیه زنان در ایران
اما در ایران بنابر اعلام اورژانس اجتماعی سازمان بهزیستی بیشترین تماسها با ۱۲۳ در حوزه خشونت علیه زنان و کودکان است به همین منظور محمود علیگو سرپرست امور آسیب دیدگان اجتماعی در گفتوگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان، در این باره اظهار کرد: بیشترین میزان تماسها با اورژانس اجتماعی در حوزه خشونت علیه کودکان است، بعد از کودکان خشونت علیه زنان بیشتر آمار تماسهایی است که با اورژانس اجتماعی گرفته میشود.
سرپرست امور آسیب دیدگان اجتماعی افزود: از مجموعه تماسها با اورژانس اجتماعی یک سوم در حوزه خشونت علیه کودکان و یک سوم دیگر در حوزه خشونت علیه زنان بوده است.
وی تصریح کرد: آماری از خشونت خانگی بر اساس جمعیت کشور نداریم و در این میان فقط افرادی که به ما مراجعه میکنند، جزء آمار محسوب میشوند.
سرپرست امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور گفت: آستانه تحمل زنان ایرانی بالاست و زمانی خشونت علیه خود را اعلام میکنند که جان خود و یا فرزندشان در خطر باشد.
لایحه صیانت، کرامت و تأمین امنیت بانوان در برابر خشونت به کجا رسید؟
زنان ایرانی به دلیل فرهنگ خاصی که تنها مربوط به جغرافیای کشور خودمان است، آستانه تحمل بالایی دارند و خیلی دیرتر از زنان سایر کشورها صداشان بلند میشود، زنانی که سالها مورد آزاری جسمی، جنسی، روحی، روانی قرار گرفته اند و به دلیل نوع تربیتی که در خانوادههای ایرانی حاکم است سکوت کردند و حرفی نمیزنند به همین دلیل نقش حمایتهای اجتماعی و حقوقی در این زمینه پررنگ میشود. در برخی از آسیبهای اجتماعی وجود خلعهای قانونی بر استمرار آن آسیب تاثیر گذار است.
لایحه منع خشونت علیه زنان، لایحهای که مدت هاست خاک میخورد و هنوز به تصویب نرسیده است، این لایحه به منظور تحکیم نظام خانواده و ارتقای جایگاه زن در جامعه تدوین شد و موضوع آن توجه به بانوان و جلوگیری از هرگونه اعمال خشم علیه آنهاست. لایحه منع خشونت علیه زنان اگر به تصویب و به دنبال آن اجرا شود شاید تاحدودی زنان کشور ما احساس امنیت داشته باشند و بدانند برای خشونتهایی که علیه آنهاست سکوت نکنند و قانونا پیگیر حقوقشان باشند.
در ماده ۲ این لایحه به این موضوع اشاره شده است؛ هر رفتار عمدی که به جهت جنسیت یا موقعیت آسیب پذیر یا نوع رابطه مرتکب، بر زن واقع شود و موجب ورود آسیب یا ضرر به جسم یا روان یا شخصیت، حیثیت و یا حقوق و آزادیهای قانونی زن گردد در قالب یکی از عناوین جرایم علیه تمامیت جسمانی، جرایم علیه حیثیت معنوی و روانی، جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی، جرایم علیه حقوق و تکالیف خانواده و جرایم علیه آزادیهای مشروع بانوان مطابق مقررات این قانون رسیدگی میشود.
اقدامات دستگاه قضا برای به تصویب رسیدن لایحه صیانت، کرامت و تأمین امنیت بانوان در برابر خشونت
همچنین غلامحسین اسماعیلی سخنگوی دستگاه قضا تیرماه سال گذشته از توجه به جایگاه حقوق بانوان صحبت کرد و گفت: در جامعه ما خشونت علیه هیچکس پذیرفته نیست.
رئیس دستگاه قضا درباره مصادیق این خشونت اظهار کرد: هر آنچه که بانوان را برای ایفای نقشهای خود در زمینههای مختلف خانوادگی، اجتماعی و علمی در مضیقه قرار دهد، در زمره خشونت علیه بانوان است.
به دنبال آن در شهریور ماه سال گذشته اسماعیلی از قطعی شدن متن لایحه صیانت، کرامت و تأمین امنیت بانوان در برابر خشونت و ارسال آن به دولت خبر داد و گفت: این لایحه ابتدا توسط دولت تهیه و تدوین شده بود؛ اما بعد از بحث در کمیسیون لوایح، دولت به این نتیجه رسید که به جهت مواد فراوانی که در حوزه جرایم و مجازاتها در آن بیشبینی شده، یک لایحه قضایی است و باید قوه قضاییه در زمینه این لایحه اظهارنظر کند، لذا لایحه از ناحیه دولت به قوه قضاییه ارسال شد.
بعد از آن پس از گذشت مدت زمان زیادی از خاک خوردن این لایحه روی میز دولت و به تصویب نرسیدنش، مسئولان دستگاه قضا نسبت به آن واکنش نشان دادند.
سخنگوی قوه قضاییه در نشست خبری آبان ماه خود با اشاره به لایحه صیانت از بانوان اظهار کرد: صیانت از بانوان و حمایت از حقوق آنها در یک بازه زمانی کوتاه مدت از شروع دوره جدید قوه قضاییه نهایی و به دولت ارسال شد، اما متأسفانه حدود ۱۵ ماه است که این لایحه به تصویب نرسیده است.
اسماعیلی ادامه داد: برخی افراد زمانی که این لایحه در قوه قضاییه بود سینه چاک و مدعی بودند که چرا قوه قضاییه در این موضوع مهم که به حقوق بانوان مربوط میشود تأخیر میکند، اما شاهد این هستیم که لایحه از شهریور سال گذشته تقدیم شده و هنوز در دولت نهایی نشده است و اگر روال این گونه باشد، تصویب لایحه به عمر این دولت نخواهد رسید و امیدواریم لایحه هر چه سریعتر به مجلس فرستاده شود.
نمایندگان مجلس چه میگویند؟
زهره سادات لاجوردی نماینده مجلس شورای اسلامی با اشاره به صحبتهای اخیر معصومه ابتکار مبنی بر تصویب نهایی لایحه «صیانت، کرامت و تأمین امنیت بانوان در برابر خشونت» گفت: لایحه صیانت، کرامت و تامین امنیت بانوان در ۲۶ شهریورماه سال ۹۸ از قوه قضائیه به دولت تحویل داده شده، اما متاسفانه تاکنون اقدامی برای آن صورت نگرفته است.
این نماینده مجلس افزود: از همان روزهای ابتدایی که وارد مجلس شدم در یک تذکری عنوان کردم که اگر تا یک ماه دیگر این لایحه به مجلس نیاید ما خودمان در قالب طرح اقدام میکنیم که این کار را هم انجام دادیم درواقع بعد از اینکه دیدیم مدتها گذشته و اینکار انجام نشده، خودمان در مجلس به شکل طرح مطرح کردیم و اکنون در نوبت است.
وی درخصوص روز جهانی خشونت علیه زنان گفت: اسلام دینی است که زن را به عنوان یک موجود لطیف گرامی میداند و در فرمایشات حضرت علی (ع) هم آمده است که زن یک گُل است بنابراین علی رغم اینکه ما شعارهای حقوق بشری و حمایت از حقوق زنان را زیاد میشنویم، اما بیشترین مدافع حقوق زنان همین اسلام است به گونهای که با هر نوع خشونت علیه زن مخالف است.
لاجوردی ادامه داد: به همین جهت در این طرحی که تدوین کردیم، برای هرگونه خشونتی که علیه زنان صورت گیرد مواد قانونی خاصی قرار دادیم و امیدواریم بتوانیم به زودی به این طرح رسیدگی کنیم چرا که با تصویب آن جلوی بسیاری از خشونتها گرفته میشود.
فریده اولادقباد رئیس فراکسیون زنان در مجلس دهم میگوید که لایحه صیانت از کرامت و تأمین امنیت بانوان در برابر خشونت به دلیل دارا بودن موارد جزایی به قوه قضائیه ارسال شد و در نهایتاً این لایحه ۵۳ مادهای با دستور حجتالاسلام والمسلمین ابراهیم رئیسی به کمیسیون لوایح دولت رفت.
وی در ادامه میگوید: در اولین دیداری که فراکسیون زنان مجلس دهم با ابراهیم رئیسی داشتند، از وی برای تسریع در روند بررسی این لایحه تقدیر کردند، اما متأسفانه این لایحه هیچگاه از کمیسیون لوایح دولت به مجلس شورای اسلامی ارسال نشد.
رئیس فراکسیون زنان مجلس دهم با تمجید از عملکرد زنان مجلس میگوید که اعضای این فراکسیون تعدادی از لوایح حمایتی زنان که سالها مسکوت مانده بود را احیا کردند و توانستند آنها را به تصویب برساند، اما لایحه صیانت از کرامت و تأمین امنیت بانوان با توجه به پیگیریهای فراوان و علی رغم خشونتهایی که در سطح جامعه علیه زنان وجود دارد همچنان پشت درهای مجلس است.
به عقیده اولادقباد این لایحه باید هرچه سریعتر به مجلس شورای اسلامی ارسال شده و نمایندگان نیز با قید فوریت آن را تصویب کنند؛ زیرا اجرای این لایحه در جهت تأمین امنیت بانوان بسیار اثرگذار است.
به گفته وی اعضا فراکسیون زنان مجلس بارها در نطقهای خود از دولت خواستند که این لایحه را به مجلس شورای اسلامی ارسال کند؛ زیرا نباید نسبت به خشونتهایی که علیه زنان در جامعه و خانه رخ میدهد بی تفاوت بود.
رئیس فراکسیون زنان مجلس دهم با طرح این سوال که چرا لایحه منع خشونت علیه زنان باید علیرغم تذکرات نمایندگان هنوز در کمیسیون لوایح دولت بماند، میگوید: اعضا فراکسیون زنان با معاون رئیس جمهور در امور زنان جلسات متعددی را پیرامون ارسال این لایحه به مجلس برگزار کردند و معتقد بودند که این لایحه جز مطالبات اصلی حوزه زنان است؛ چرا که اگر امروز یک مادر در خانواده امنیت نداشته باشد و مورد خشونت خانگی قرار بگیرد، نمیتواند فرزندان خود را نیز با آرامش تربیت کند و قادر به تحکیم بنیان خانواده نخواهد بود.
همچنین الهام آزاد، نماینده مردم نائین در مجلس میگوید که نمایندگان مجلس یازدهم از دولت درخواست کردهاند که این لایحه به مجلس ارسال شود تا نواقص آن رفع شده و یک طرح جامع در صحن علنی مطرح شود.
وی در ادامه میگوید سالها است با مشکلات و آسیبهای بانوان در جامعه رو به رو هستیم. به نظر میرسد لایحه امنیت بانوان از لحاظ حقوقی دارای نقصهای فراوانی باشد که باید پس از ارسال به مجلس، در فراکسیون بانوان برطرف شود.
به گفته نماینده مردم نائین در مجلس شورای اسلامی سالها است کمبود چنین لایحهای در جامعه احساس میشود و نیاز بود که زودتر از اینها به آن پرداخته شود.
آزاد خاطرنشان میکند: امید است پس از ارسال این لایحه به مجلس شورای اسلامی، طی مدت کوتاهی آن را به سرانجام برسانیم.
شیراز%۲۰قربانی%۲۰گرفت%۲۰|%۲۰سایت%۲۰انتخاب” width=”550″ height=”351″ align=”middle” />حل معضلات اجتماعی به صورت ریشه ای
به تصویب رسیدن این لایحه فقط از لحاظ قانونی میتواند مشکلات زنان جامعه ما را سامان دهد. اما حل معضلات اجتماعی با به تصویب رسیدن یک لایحه نیست، آسیب اجتماعی باید ریشهای حل شود و ریشه حل تمام معضلات اجتماعی “خانواده” است. اگر ما فرزندانمان از خشونت علیه یکدیگر منع کنیم، اگر زوجین یاد بگیرند در مقابل فرزندان، الخصوص پسرانشان از خشونت علیه هم دست بردارند این دور باطل یک روزی به پایان میرسد. اگر فرزندانمان در خانواده عشق و مهر ورزی بهم را بیاموزند قطع به یقین در زندگی مشترکشان در آینده موفق خواهند بود. پدرانی که علیه همسرانشان و یا حتی فرزندانشان خشونت میکنند، فرزندان شبیه به خودشان را تربیت کرده و این معضل حالا حالاها ریشه کن نخواهد شد.
همچنین توجه به آموزههای اسلامی میتواند تاثیر گذار باشد. هنگامی که زندگی و سیره ائمه را الگوی زندگیمان قرار میدهیم نتایج مطلوبی در زندگی مشترک دریافت خواهیم کرد.
لواف کارشناس مسائل خانواده تصریح کرد: با نگاهی به تعاملات افراد، متاسفانه از الگوهای اسلامی و اخلاق خانواده کمی دور هستیم و در نمونههای اسلامی خانواده داری اگر نگاه کنیم میبینیم در سیره اهل بیت و ائمه هرگونه خشونت کلامی، روانی و … صورت نمیگرفت. باید جامعه را به این سو ببریم که از خشونتهای روانی و کلامی هم پرهیز کنند و کانون خانواده را به نقطه آرامش برسانند.
وی با اشاره به اینکه اگر خشونت کلامی را در دایره خشونت در خانواده وارد کنیم خیلی وقتها آقایون هم ممکن است قربانی خشونتهای زبانی زنان شوند، گفت: خشونت علیه زنان اقدامی ناخوشایند است انتظار داریم در سبک زندگی اسلامی، زوجین به سمتی حرکت کنند که هرگونه خشونت اعم از جسمی، کلامی، روانی و رفتاری در مقابل یکدیگر انجام ندهند.
